Najem okazjonalny – co to jest i jak zawrzeć umowę?
Umowa najmu okazjonalnego: czym się różni od zwykłego najmu, jak ją zawrzeć, jakie dokumenty potrzebne. Ochrona wynajmującego w 2026.
najem okazjonalny
Najem okazjonalny to najlepsza ochrona dla wynajmującego (właściciela mieszkania). Pozwala na szybką eksmisję lokatora, który nie płaci – bez wieloletniego procesu sądowego. Oto jak go prawidłowo zawrzeć.
Najem zwykły vs okazjonalny vs instytucjonalny
Cecha
Najem zwykły
Najem okazjonalny
Najem instytucjonalny
Kto może być wynajmującym?
Każdy
Osoba fizyczna (nie firma)
Firma (prowadząca działalność)
Akt notarialny?
NIE
TAK (poddanie się egzekucji)
TAK
Eksmisja bez sądu?
NIE
TAK (klauzula wykonalności)
TAK
Okres ochronny lokatora
Tak (ustawa o ochronie praw lokatorów)
Ograniczony
Ograniczony
Wskazanie lokalu zastępczego?
Nie wymaga
TAK (najemca wskazuje)
NIE wymaga
Czas trwania (max)
Nieokreślony
10 lat
Nieokreślony
Zgłoszenie do US
Nie wymaga specjalnego
TAK (14 dni!)
Nie wymaga
Koszt zawarcia
0 zł
200-400 zł (notariusz)
200-400 zł (notariusz)
Wymagane dokumenty – najem okazjonalny
Dokument
Kto dostarcza
Cel
Umowa najmu okazjonalnego
Obie strony
Podstawa
Oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji (akt notarialny!)
Najemca (u notariusza)
Szybka eksmisja
Wskazanie lokalu, do którego się wyprowadzi
Najemca
Gdzie trafi po eksmisji
Zgoda właściciela lokalu zastępczego
Właściciel wskazanego lokalu
Potwierdzenie
Zgłoszenie do urzędu skarbowego
Wynajmujący
Obowiązkowe (14 dni!)
Procedura zawarcia – krok po kroku
Krok
Czynność
Koszt
Kto
1
Przygotowanie umowy najmu okazjonalnego
0-300 zł (prawnik)
Wynajmujący
2
Podpisanie umowy przez obie strony
0 zł
Obie strony
3
Wizyta u notariusza – akt poddania się egzekucji
200-350 zł
Najemca (płaci zazwyczaj najemca)
4
Dostarczenie oświadczenia o lokalu zastępczym
0 zł
Najemca
5
Dostarczenie zgody właściciela lokalu zastępczego
0 zł
Najemca
6
Zgłoszenie do urzędu skarbowego (naczelnik)
0 zł
Wynajmujący (14 dni!)
ŁĄCZNIE
200-650 zł
Koszt notarialny
Element
Stawka (2026)
Akt notarialny (oświadczenie o poddaniu się egzekucji)
max 1/10 min. wynagrodzenia = ~460 zł
W praktyce
150-350 zł
Wypisy (za stronę)
6 zł + VAT/strona
Kto płaci?
Zwyczajowo najemca (do ustalenia)
Eksmisja – porównanie czasu
Typ najmu
Czas eksmisji niepłacącego lokatora
Najem zwykły (pełna ochrona)
12-36 miesięcy (sąd + komornik + lokal socjalny)
Najem okazjonalny
1-3 miesiące (klauzula + komornik)
Najem instytucjonalny
1-3 miesiące
Bez umowy (bezumowne korzystanie)
6-24 miesiące
Procedura eksmisji przy najmie okazjonalnym
Krok
Działanie
Czas
1
Pisemne wezwanie do zapłaty (z terminem 1 miesiąc)
1 miesiąc
2
Wypowiedzenie umowy
1 miesiąc
3
Wezwanie do opuszczenia lokalu (min. 7 dni)
7 dni
4
Wniosek do sądu o nadanie klauzuli wykonalności
3-14 dni
5
Wniosek do komornika o eksmisję
14-30 dni
ŁĄCZNIE
~2-3 miesiące
Najczęstsze błędy wynajmujących
Błąd
Konsekwencja
Jak uniknąć
Brak zgłoszenia do US w 14 dni
Umowa traci moc okazjonalną!
Zgłoś OD RAZU
Brak aktu notarialnego
To nie jest najem okazjonalny
Zawsze u notariusza
Nieaktualne wskazanie lokalu zastępczego
Problem z eksmisją
Aktualizuj co rok
Umowa na czas nieokreślony
Nie może być okazjonalna! (max 10 lat)
Czas określony
Brak protokołu zdawczo-odbiorczego
Spory o stan mieszkania
Zdjęcia + podpisy
Kaucja >12× czynsz
Nieważna ponad limit
Max 12-krotność
Co musi zawierać umowa?
Element
Obowiązkowy?
Uwagi
Dane stron (wynajmujący + najemca)
TAK
PESEL, adres, dowód
Opis lokalu (adres, metraż)
TAK
+ przynależności (piwnica, garaż)
Czas trwania
TAK (określony, max 10 lat)
Data od – do
Wysokość czynszu
TAK
+ termin płatności
Opłaty dodatkowe (media)
Zalecane
Co pokrywa najemca
Kaucja
Zalecane
Max 12× czynsz
Warunki wypowiedzenia
TAK
Zgodne z ustawą
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji
TAK (załącznik – akt not.)
Wskazanie lokalu zastępczego
TAK (załącznik)
Zgoda właściciela lokalu zastępczego
TAK (załącznik)
Protokół zdawczo-odbiorczy
Zalecane
Ze zdjęciami!
Zgłoszenie do urzędu skarbowego
Element
Szczegóły
Termin
14 dni od dnia rozpoczęcia najmu
Gdzie
Naczelnik urzędu skarbowego (właściwy dla lokalu)
Forma
Pisemnie (można pocztą)
Co zgłaszasz
Zawarcie umowy najmu okazjonalnego + załączniki
Skutek braku zgłoszenia
Umowa traci charakter okazjonalny!
Podatek od najmu (niezależnie od typu)
Forma opodatkowania
Stawka
Dla kogo
Ryczałt od przychodów
8.5% (do 100 tys. zł/rok), 12.5% powyżej
Domyślna od 2023
Zasady ogólne (skala)
12-32%
Nie dla najmu prywatnego od 2023
Podsumowanie
Najem okazjonalny = najlepsza ochrona wynajmującego (eksmisja w 2-3 miesiące vs 1-3 lata)