Kalkulator Odsetek 2026 – Ustawowe i za Opóźnienie

FAQ

Ile wynoszą odsetki ustawowe w 2026?

Odsetki ustawowe (art. 359 KC):

• 8,00% rocznie (orientacyjnie - stawka NBP zmienia się co pół roku)

Odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 KC):

• 10,00% rocznie

Odsetki maksymalne (art. 359 § 21 KC):

• Dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie = 20,00% rocznie

Uwaga: Dokładne stawki sprawdzaj na stronie NBP (zmiana 1 stycznia i 1 lipca każdego roku).

Jaka różnica między odsetkami ustawowymi a za opóźnienie?

Odsetki ustawowe (8%):

• Stosuje się gdy nie określono stawki w umowie
• Gdy dłużnik opóźnia się w transakcjach niezwiązanych z działalnością gospodarczą

Odsetki ustawowe za opóźnienie (10%):

• Stosuje się w przypadku zwłoki w zapłacie (art. 481 KC)
• Automatycznie naliczane od dnia wymagalności (nie trzeba wzywać)

Odsetki w transakcjach B2B (przedsiębiorca-przedsiębiorca)?

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom:

• Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych: stopa referencyjna NBP + 10 punktów procentowych
• Obecnie (2026): 5,75% + 10% = 15,75% rocznie

Dodatkowo: Wierzyciel ma prawo do ryczałtu 40 euro (ok. 180 zł) za koszty odzyskiwania należności

Jak obliczyć odsetki za zwłokę?

Wzór: Odsetki = Kwota_główna × Stawka_odsetek × Liczba_dni_zwłoki / 365 dni

Przykład: Faktura 10 000 zł, opóźnienie 60 dni, odsetki 10%

• 10 000 zł × 10% × 60 / 365 = 164,38 zł

Co to są odsetki maksymalne?

Odsetki maksymalne (art. 359 § 21 KC):

• Dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie = 2 × 10% = 20% rocznie

Powyżej tej stawki = LICHWA (przestępstwo!)

Dotyczy umów między przedsiębiorcą a konsumentem (ochrona konsumenta).

Od kiedy nalicza się odsetki?

Automatycznie od dnia wymagalności (art. 481 § 1 KC):

• Nie trzeba wzywać dłużnika
• Nie trzeba dodatkowego upomnienia

Dzień wymagalności = termin płatności określony w umowie/fakturze

Czy można żądać odsetek od odsetek (kapitalizacja)?

TAK, ale tylko jeśli:

1. Strony tak ustaliły w umowie (kapitalizacja umowna)
2. Co najmniej raz w roku (art. 482 § 1 KC)

Bez zgody dłużnika: Można zażądać kapitalizacji dopiero w pozwie sądowym

Ile wynosi odsetka za jeden dzień?

Wzór: Stawka_roczna / 365 dni

Przykład (odsetki 10% rocznie):

• Dzień zwłoki: 10% / 365 = 0,0274% dziennie
• Od 10 000 zł: 10 000 × 0,0274% = 2,74 zł/dzień

Jak naliczyć odsetki na fakturze?

Krok po kroku:

1. Sprawdź termin płatności (np. 30 dni od wystawienia)
2. Policz dni opóźnienia (od dnia po terminie płatności)
3. Zastosuj odpowiednią stawkę:
   • B2B: 15,75% (stopa referencyjna + 10 pkt)
   • B2C: 10% (odsetki ustawowe za opóźnienie)
4. Oblicz: Kwota × Stawka × Dni / 365
5. Wystaw notę odsetkową

Czy można umawiać się na wyższe odsetki niż ustawowe?

TAK, ale:

• ✅ Między przedsiębiorcami (B2B): dowolna stawka (brak limitu)
• ❌ Przedsiębiorca-konsument (B2C): max 20% (odsetki maksymalne)

Powyżej 20% w relacji B2C = LICHWA (art. 302 KK, do 3 lat więzienia)

Jakie odsetki przy leasingu i kredycie?

Kredyt konsumencki:

• Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO): max 2 × odsetki maksymalne
• RRSO obejmuje wszystkie koszty (prowizje, ubezpieczenia)

Kredyt hipoteczny:

• Brak górnego limitu (ale bank musi stosować uczciwe praktyki)

Czy przedawniają się odsetki?

TAK, odsetki przedawniają się razem z należnością główną:

• Roszczenia związane z działalnością gospodarczą: 3 lata
• Roszczenia pozostałe: 6 lat

Odsetki od odsetek: Również 3-6 lat (od daty wymagalności odsetek głównych)

Czy NFZ/ZUS może naliczać odsetki?

TAK, instytucje publiczne naliczają odsetki za zwłokę:

• ZUS (składki): Odsetki ustawowe za opóźnienie (10%)
• Urząd Skarbowy (podatki): Odsetki za zwłokę według przepisów ordynacji podatkowej

Jakie są koszty windykacji odsetek?

Przedsiębiorca (B2B) może żądać:

• 40 euro (ok. 180 zł) - ryczałt za koszty odzyskiwania należności
• Rzeczywiste koszty windykacji - jeśli przekraczają 40 euro (trzeba udowodnić)

Konsument (B2C):

• Koszty windykacji określa sąd (koszty procesu, zastępstwa procesowego)