PNotatnik Prawnika
umowa przedwstępna3 min czytania

Umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania – co musisz wiedzieć

Czym jest umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości? Forma, elementy, zadatek vs zaliczka, konsekwencje niewykonania. Poradnik prawny.

Stan na

Umowa przedwstępna to kluczowy dokument między znalezieniem wymarzonego mieszkania a podpisaniem aktu notarialnego.

Czym jest umowa przedwstępna?

Umowa, w której obie strony zobowiązują się do zawarcia umowy przyrzeczonej (ostatecznej) w przyszłości. Regulowana przez art. 389–390 Kodeksu cywilnego.

Forma umowy

Forma pisemna (zwykła)

  • Ważna, ale słabsza ochrona
  • Jeśli strona się wycofa – możesz żądać tylko odszkodowania
  • Nie możesz żądać przeniesienia własności przez sąd

Forma aktu notarialnego

  • Najsilniejsza ochrona
  • Jeśli sprzedający się wycofa – możesz żądać w sądzie zawarcia umowy przyrzeczonej
  • Roszczenie można wpisać do księgi wieczystej (ochrona przed sprzedażą innemu)
  • Koszt notariusza: maksymalnie połowa stawki z tabeli taksy (np. 1 385 zł netto przy cenie 500 000 zł) + VAT i wypisy

Rekomendacja: Zawsze forma aktu notarialnego, szczególnie przy dużych kwotach.

KalkulatorKalkulator PCCPodatek od czynności cywilnoprawnych 2%. Nieruchomości, pojazdy, pożyczki.

Co musi zawierać umowa?

Elementy obowiązkowe:

  1. Strony umowy – dane sprzedającego i kupującego
  2. Przedmiot – dokładny opis nieruchomości (adres, KW, powierzchnia)
  3. Cena – kwota i waluta
  4. Termin zawarcia umowy przyrzeczonej
  5. Oświadczenia sprzedającego (brak obciążeń, brak osób zameldowanych)

Elementy zalecane:

  1. Zadatek lub zaliczka – kwota i warunki zwrotu
  2. Kary umowne za niewykonanie
  3. Warunek zawieszający (np. uzyskanie kredytu)
  4. Stan techniczny – opis aktualnego stanu
  5. Wyposażenie – co zostaje w mieszkaniu

Zadatek vs zaliczka

Cecha Zadatek Zaliczka
Regulacja Art. 394 KC Przepisy ogólne
Kupujący rezygnuje Traci zadatek Odzyskuje zaliczkę
Sprzedający rezygnuje Zwraca 2× zadatek Zwraca zaliczkę
Zabezpieczenie Silne (obie strony) Słabe
Typowa kwota 10% ceny 5–10% ceny

Przykład: Mieszkanie za 500 000 zł, zadatek 50 000 zł.

  • Kupujący rezygnuje → traci 50 000 zł
  • Sprzedający rezygnuje → zwraca 100 000 zł (2× zadatek)

Termin zawarcia umowy przyrzeczonej

  • Zwykle 2–4 miesiące od umowy przedwstępnej
  • Czas na: uzyskanie kredytu, weryfikację prawną, przygotowanie dokumentów
  • Jeśli termin nie jest określony – wyznacza go strona uprawniona; trzeba to zrobić w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej (art. 389 § 2 KC)
  • Przedawnienie: 1 rok od terminu zawarcia umowy przyrzeczonej

Warunki zawieszające

Popularne klauzule chroniące kupującego:

Warunek kredytowy:

„Umowa przyrzeczona zostanie zawarta pod warunkiem uzyskania przez Kupującego kredytu hipotecznego na kwotę nie mniejszą niż X zł w terminie do [data]."

Warunek braku obciążeń:

„Sprzedający oświadcza, że na dzień zawarcia umowy przyrzeczonej nieruchomość będzie wolna od wszelkich obciążeń, hipotek i roszczeń osób trzecich."

Konsekwencje niewykonania

Gdy kupujący się wycofa:

  • Sprzedający może odstąpić od umowy i zachować zadatek
  • Albo – zamiast tego – dochodzić wykonania umowy lub odszkodowania na zasadach ogólnych (nie da się zarazem zatrzymać zadatku i żądać pełnego odszkodowania)

Gdy sprzedający się wycofa:

  • Kupujący może odstąpić od umowy i żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości
  • Albo żądać zawarcia umowy przyrzeczonej przez sąd (tylko gdy przedwstępna ma formę aktu notarialnego)
  • Albo dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych

Koszty

Element Koszt
Umowa w formie aktu notarialnego maks. ½ stawki taksy + VAT (np. ok. 1 700 zł brutto przy cenie 500 000 zł) + wypisy
Wpis roszczenia do KW 150 zł
Prawnik (weryfikacja umowy) 500–1 500 zł

Podsumowanie

Umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego z zadatkiem to najsilniejsza ochrona dla obu stron. Nie podpisuj umowy bez zrozumienia każdego punktu – w razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem.

Podatek od transakcji policzysz w kalkulatorze PCC, a wysokość zastrzeżonej kary umownej — w kalkulatorze kary umownej.

Źródła

  • Kodeks cywilny, art. 389, 390, 394 (Dz.U. 2026 poz. 795)
  • Rozporządzenie MS w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, § 3 i § 6 (Dz.U. 2024 poz. 1566)
  • Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 43 (Dz.U. 2025 poz. 1228)

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 26.10.2026 r. — przy konkretnej sprawie skonsultuj się z notariuszem, doradcą podatkowym lub prawnikiem.

umowa przedwstępnanieruchomośćzadatekkupno mieszkania
09.11.2026 · Wigilia dzień wolnyWigilia i 26 grudnia 2026 – dni wolne od pracy, dzień wolny za święto w sobotę, urlop i niedziele handlowe09.11.2026 · zwrot kaucjiZwrot kaucji za mieszkanie – termin, co wynajmujący może potrącić, waloryzacja i jak odzyskać pieniądze31.10.2026 · rękojmiaRękojmia za wady mieszkania i domu 2026 – 5 lat, roszczenia, deweloper i rynek wtórny31.10.2026 · wydziedziczenieWydziedziczenie 2026 – przyczyny z art. 1008 KC, jak zapisać je w testamencie, przebaczenie i jak wydziedziczony może walczyć o zachowek31.10.2026 · wypadek przy pracyWypadek przy pracy 2026 – protokół powypadkowy, 1781 zł za 1% uszczerbku z ZUS i roszczenia wobec pracodawcy