Upadłość konsumencka to legalna droga do oddłużenia – sąd umarza Twoje długi (częściowo lub całkowicie). Od 2020 r. przepisy są znacznie łagodniejsze. Kto może skorzystać?
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
| Warunek | Wymaganie |
|---|---|
| Status | Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej |
| Niewypłacalność | Nie jesteś w stanie spłacać długów (opóźnienie >3 miesiące) |
| Przyczyna zadłużenia | KAŻDA (od 2020 r.) – nawet własna wina! |
| Wcześniejsza upadłość | Nie ogłosiłeś w ciągu ostatnich 10 lat |
| Działalność gospodarcza | Musisz ją zamknąć (wykreślenie z CEIDG) |
| Bycie wspólnikiem spółki | Możesz (jeśli nie odpowiadasz osobiście za długi) |
Od 2020 r. sąd NIE odmawia z powodu "umyślnego doprowadzenia do zadłużenia" – ale może ustalić dłuższy plan spłaty.
Procedura – krok po kroku
| Etap | Czynność | Czas | Koszt |
|---|---|---|---|
| 1 | Złożenie wniosku do sądu | 1 dzień | 30 zł (opłata sądowa) |
| 2 | Rozpatrzenie wniosku przez sąd | 1-3 miesiące | 0 zł |
| 3 | Ogłoszenie upadłości (postanowienie) | Dzień wydania | 0 zł |
| 4 | Wyznaczenie syndyka | Z postanowieniem | 0 zł |
| 5 | Ustalenie listy wierzytelności | 1-3 miesiące | 0 zł |
| 6 | Likwidacja majątku (jeśli jest) | 3-12 miesięcy | Z masy upadłości |
| 7 | Plan spłaty wierzycieli | Po likwidacji | 0 zł |
| 8 | Wykonanie planu spłaty | 12-36 miesięcy | Raty (ustalone przez sąd) |
| 9 | Umorzenie pozostałych długów | Po wykonaniu planu | 0 zł – WOLNOŚĆ! |
| ŁĄCZNIE | 1.5-5 lat | 30 zł + ewentualny prawnik |
Konsekwencje upadłości
| Konsekwencja | Szczegóły |
|---|---|
| Utrata majątku | Syndyk sprzedaje: nieruchomości, drogie auta, oszczędności |
| Mieszkanie | Sprzedane, ALE dostajesz kwotę na wynajem (12-24 mies.) |
| Wynagrodzenie | Część podlega zajęciu (jak komornik) |
| Rejestry | Informacja o upadłości jest jawna w Krajowym Rejestrze Zadłużonych; banki mogą ją uwzględniać przy ocenie zdolności kredytowej przez lata |
| Nowy kredyt | Bardzo trudny przez 5-10 lat |
| Konto bankowe | Możesz mieć (syndyk zarządza) |
| Umowy (wynajem itp.) | Syndyk może wypowiedzieć |
| Działalność gospodarcza | Nie możesz prowadzić w trakcie |
Plan spłaty – ile trzeba oddać?
| Przyczyna zadłużenia | Czas planu spłaty | Ile spłacasz |
|---|---|---|
| Niezawiniona (utrata pracy, choroba) | do 36 miesięcy | Niewielką część (lub 0!) |
| Umyślne lub rażąco niedbałe doprowadzenie do niewypłacalności | 36-84 miesięcy | Wyższą część |
| Brak majątku i dochodów | Umorzenie BEZ planu spłaty! | 0 zł! |
Co podlega umorzeniu (a co NIE)?
| Typ długu | Czy można umorzyć? |
|---|---|
| Kredyty bankowe | ✅ TAK |
| Pożyczki (chwilówki) | ✅ TAK |
| Karty kredytowe | ✅ TAK |
| Długi wobec firm (faktury) | ✅ TAK |
| Długi wobec ZUS | ✅ TAK |
| Długi wobec Urzędu Skarbowego | ✅ TAK |
| Mandaty | ✅ TAK |
| Alimenty | ❌ NIE! (nigdy) |
| Odszkodowania za przestępstwa | ❌ NIE! |
| Kary grzywny (sądowe) | ❌ NIE! |
| Renty odszkodowawcze | ❌ NIE! |
Koszty postępowania
| Element | Koszt |
|---|---|
| Opłata sądowa od wniosku | 30 zł |
| Prawnik (przygotowanie wniosku) | 1 500-5 000 zł (opcjonalnie) |
| Prawnik (prowadzenie sprawy) | 3 000-10 000 zł (opcjonalnie) |
| Koszty postępowania (syndyk) | Z masy upadłości (nie z Twojej kieszeni!) |
| Samodzielnie (bez prawnika) | 30 zł (tylko opłata sądowa!) |
Wniosek – co musi zawierać
| Element wniosku | Co podać |
|---|---|
| Dane osobowe | PESEL, adres, stan cywilny |
| Lista wierzycieli | Kto, ile, z jakiego tytułu |
| Lista majątku | Nieruchomości, auta, oszczędności, wartościowe przedmioty |
| Oświadczenie o dochodach | Przychody z ostatnich 6 miesięcy |
| Historia zadłużenia | Jak do tego doszło (chronologicznie) |
| Spis umów | Aktywne umowy (najem, leasing itp.) |
| Informacja o przyczynach | Dlaczego nie możesz spłacać |
Podsumowanie
- Kto może? Każda osoba fizyczna z długami (od 2020 r. łagodne przepisy!)
- Koszt: 30 zł (opłata sądowa) + opcjonalnie prawnik (1 500-5 000 zł)
- Czas: 1.5-5 lat (z planem spłaty)
- Konsekwencja: Utrata majątku, ale UMORZENIE długów!
- Mieszkanie: Sprzedane, ale dostajesz pieniądze na wynajem (12-24 mies.)
- Kredyt: informacja o upadłości (KRZ, bazy bankowe) utrudnia zadłużanie się przez lata
- NIE umarza: Alimenty, renty odszkodowawcze, grzywny i środki orzeczone przez sąd, odszkodowania za przestępstwa, zobowiązania umyślnie zatajone
- Warto rozważyć: Gdy długi przekraczają wielokrotność rocznych dochodów
Warunki i przebieg postępowania sprawdzisz w kalkulatorze upadłości konsumenckiej.
Źródła
- Prawo upadłościowe, art. 11, 342¹, 491¹–491²³ (w szczególności art. 491¹⁵, 491¹⁶, 491²¹)
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 76a (opłata podstawowa 30 zł) – isap.sejm.gov.pl
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 26.10.2026 r. — przy konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.