PNotatnik Prawnika
darowizna7 min czytania

Darowizna nieruchomości 2026 – podatek, taksa notarialna, koszty

Darowizna nieruchomości 2026: podatek od darowizn wg grup, kwota wolna 36 120 zł (grupa I), zwolnienie dla najbliższych (SD-Z2), taksa notarialna i wpis do KW.

Stan na

Darowizna mieszkania czy domu to popularny sposób przekazania majątku za życia. Ale uwaga: formalności, podatki i koszty potrafią zaskoczyć. Oto kompletny przewodnik.

Grupy podatkowe – kto ile płaci?

Grupa Kto należy Kwota wolna od podatku Stawka podatku (powyżej)
I Małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha, zięć, synowa, teściowie 36 120 zł (2026) 3-7%
II Dzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonka, małżonkowie innych zstępnych 27 090 zł 7-12%
III Wszyscy inni (obcy) 5 733 zł 12-20%
"Zerowa" Najbliższa rodzina (I grupa bez zięcia, synowej i teściów) + zgłoszenie SD-Z2 w 6 mies. (gdy wymagane) CAŁKOWITE ZWOLNIENIE 0%!

Kwoty wolne od podatku od darowizn (od 1 lipca 2023)

Podatkowi od spadków i darowizn podlega wartość darowizny ponad kwotę wolną. Kwota wolna zależy od grupy podatkowej i dotyczy sumy darowizn od jednej osoby w ciągu 5 lat.

Grupa Kto należy Kwota wolna
I Najbliższa rodzina 36 120 zł
II Dalsza rodzina 27 090 zł
III Osoby obce 5 733 zł

Darowizna nieruchomości podlega podatkowi od darowizn – nie podlega natomiast podatkowi PCC (podatku od czynności cywilnoprawnych), chyba że obdarowany przejmuje długi lub ciężary darczyńcy – wtedy PCC płaci się od tej części.

KalkulatorKalkulator PCCPodatek od czynności cywilnoprawnych 2%. Nieruchomości, pojazdy, pożyczki.

Grupa "zerowa" – zwolnienie dla najbliższych (SD-Z2)

Do grupy 0 należą: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha. Osoby te są całkowicie zwolnione z podatku, bez limitu kwotowego, pod warunkiem zgłoszenia darowizny na formularzu SD-Z2 do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy.

Ważne: przy darowiźnie w formie aktu notarialnego zgłoszenia dokonuje notariusz – nie trzeba wtedy składać SD-Z2 samodzielnie. Formularz SD-Z2 obowiązuje w sytuacjach, gdy darowizna nie była objęta aktem notarialnym.

Całkowite zwolnienie z podatku – warunki

Warunek Szczegóły
Kto? Małżonek, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha
Co zrobić? Przy darowiźnie w formie aktu notarialnego – nic (art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Bez aktu (np. darowizna pieniędzy) – SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy
Limit kwotowy? BRAK – zwolnienie bez limitu!
Czy notariusz zgłasza? Przy akcie notarialnym obowiązek zgłoszenia SD-Z2 nie powstaje – notariusz przekazuje informację do urzędu skarbowego
Jeśli nie zgłosisz w 6 mies. (gdy zgłoszenie było wymagane)? Płacisz podatek jak w grupie I (3-7%) – od 7.01.2026 r. można wnioskować o przywrócenie terminu, jeśli uchybienie nastąpiło bez Twojej winy

Koszty notarialne darowizny nieruchomości

Wartość nieruchomości Taksa notarialna (max) + VAT 23% Razem (orientacyjnie)
30 001-60 000 zł 710 zł + 1% nadwyżki ponad 30 000 zł (przy 60 000 zł: 1 010 zł) 23% do ~1 242 zł
60 001-1 000 000 zł 1 010 + 0.4% nadwyżki 23% 1 250-5 870 zł
1 000 001-2 000 000 zł 4 770 + 0.2% nadwyżki 23% 5 870-8 330 zł
Powyżej 2 000 000 zł 6 770 + 0.25% nadwyżki (do 4.11.2026: max 10 000 zł, a w I grupie podatkowej 7 500 zł; od 5.11.2026 nowe progi) 23% 8 330 zł i więcej

Uwaga: przy darowiźnie co do zasady obowiązuje pełna stawka z tabeli (inaczej niż przy sprzedaży mieszkania, gdzie maksimum to połowa). Połowa stawki dotyczy darowizny lokalu tylko w wąskim przypadku – między osobami z I grupy podatkowej, gdy nabywca może skorzystać z ulgi mieszkaniowej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn (§ 6 pkt 15 rozporządzenia).

Dodatkowe opłaty:

Opłata Kwota
Wypis aktu (za stronę) do 4.11.2026: 6 zł + VAT; od 5.11.2026: 12/10/8 zł + VAT
Wniosek do sądu wieczystoksięgowego 200 zł (wpis prawa własności)
PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych) NIE (darowizna nie podlega PCC, chyba że obdarowany przejmuje długi/ciężary)
Opłata sądowa za założenie KW (jeśli nie ma) 100 zł

Przykłady kosztów

Nieruchomość Wartość Taksa not. (z VAT) Wpis KW SD (podatek) ŁĄCZNIE
Kawalerka (syn od rodzica) 300 000 zł ~2 420 zł 200 zł 0 zł (zwolnienie) ~2 620 zł
Mieszkanie (syn od rodzica) 500 000 zł ~3 410 zł 200 zł 0 zł ~3 610 zł
Dom (syn od rodzica) 800 000 zł ~4 880 zł 200 zł 0 zł ~5 080 zł
Kawalerka (obcy – grupa III) 300 000 zł ~2 420 zł 200 zł ok. 57 400 zł! ok. 60 000 zł!

Kwoty taksy to maksymalna pełna stawka z VAT (notariusz może pobrać mniej), bez wypisów. Podatek w grupie III: (300 000 − 5 733) = 294 267 zł → 3 313,20 zł + 20% nadwyżki ponad 23 665 zł ≈ 57 433 zł.

Taksa notarialna – tabela według wartości nieruchomości

Maksymalna taksa notarialna (netto) zależy od wartości nieruchomości:

Wartość nieruchomości Maksymalna taksa (netto)
30 000 – 60 000 zł 710 zł + 1% nadwyżki ponad 30 000 zł
60 000 – 1 000 000 zł 1 010 zł + 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł
1 000 000 – 2 000 000 zł 4 770 zł + 0,2% nadwyżki ponad 1 000 000 zł

Do taksy dolicza się VAT 23%. Połowa stawki przy darowiźnie przysługuje tylko w wąskim przypadku opisanym wyżej (§ 6 pkt 15 rozporządzenia) – w pozostałych sytuacjach maksimum to pełna stawka, choć notariusz może zaproponować mniej.

Do tego dochodzą: wpis prawa własności do księgi wieczystej – 200 zł oraz wypisy aktu – do 4.11.2026 r. 6 zł/strona + VAT, od 5.11.2026 r. do 12 zł/strona + VAT.

Przykład: mieszkanie 500 000 zł dla córki

Darowizna mieszkania o wartości 500 000 zł dla córki (grupa 0):

  • Podatek od darowizny: 0 zł (zgłoszenia dokonuje notariusz),
  • Taksa notarialna: maks. ok. 2 770 zł netto + VAT,
  • Wpis do KW: 200 zł.

Procedura – krok po kroku

Krok Czynność Czas
1 Zebranie dokumentów (KW, akt własności, wypis z rejestru gruntów) 1-2 tygodnie
2 Umówienie wizyty u notariusza 1-2 tygodnie
3 Podpisanie aktu notarialnego darowizny 1 dzień
4 Notariusz składa wniosek o wpis do KW Automatycznie
5 SD-Z2 do US – tylko gdy darowizna nie była w formie aktu notarialnego Do 6 miesięcy!
6 Wpis w księdze wieczystej 2-6 miesięcy (sąd)

Dokumenty potrzebne u notariusza

Dokument Kto dostarcza
Dowody osobiste obu stron Obie strony
Numer KW nieruchomości Darczyńca
Podstawa nabycia (akt not. zakupu/spadku) Darczyńca
Wypis z rejestru gruntów (działki) Darczyńca (ze starostwa)
Wyrys z mapy ewidencyjnej (działki) Darczyńca (ze starostwa)
Zaświadczenie o braku zaległości podatkowych Darczyńca (z US)
Zaświadczenie z US o zapłacie/zwolnieniu SD (jeśli darczyńca nabył w spadku) Darczyńca

Darowizna vs spadek – porównanie

Aspekt Darowizna Spadek (dziedziczenie)
Kiedy? Za życia Po śmierci
Kontrola (kto dostanie) Pełna Testament lub ustawa
Zachowek Darowizna doliczana (dla obcych – z ostatnich 10 lat; dla spadkobierców i uprawnionych do zachowku – bez limitu czasu) Bezpośrednio
Koszty Taksa notarialna Postępowanie spadkowe + taksa
Podatek SD Taki sam (te same grupy/stawki) Taki sam
Czas Natychmiast (akt notarialny) Po śmierci + procedura
Możliwość odwołania Rażąca niewdzięczność N/A

Odwołanie darowizny

Przesłanka Termin Procedura
Rażąca niewdzięczność obdarowanego 1 rok od dowiedzenia się Oświadczenie na piśmie
Niedostatek darczyńcy (art. 897 KC) Bez terminu To nie odwołanie: darczyńca może żądać od obdarowanego środków utrzymania w granicach istniejącego wzbogacenia
Czy łatwe? NIE – sądy rzadko uznają Trzeba udowodnić

Pułapki i uwagi

Pułapka Konsekwencja
Niezgłoszenie SD-Z2 w 6 miesięcy (darowizna bez aktu notarialnego, np. pieniędzy) Utrata zwolnienia – płacisz podatek 3-7%!
Darowizna a zachowek Dla dzieci i innych spadkobierców doliczana bez limitu czasu, dla obcych – z 10 lat przed śmiercią
Darowizna a rozwód Nie wchodzi do majątku wspólnego (co do zasady)
Darowizna z poleceniem (warunek) Możliwa, ale utrudnia
Kilka darowizn od jednej osoby Sumują się (kwota wolna łączna w 5 lat)

Podsumowanie

  • Dla najbliższej rodziny: Darowizna nieruchomości = 0 zł podatku (przy akcie notarialnym bez zgłoszenia SD-Z2)
  • Koszt: Taksa notarialna maks. ok. 1 250-5 900 zł z VAT (dla wartości 60 tys. – 1 mln zł) + wpis KW 200 zł
  • Czas: 2-4 tygodnie (przygotowanie + akt notarialny)
  • PAMIĘTAJ: Darowizna dla dziecka jest doliczana do zachowku bez limitu czasu (dla obcych – 10 lat)
  • Alternatywa: Sprzedaż za 1 zł NIE jest dobrym pomysłem (US zakwestionuje)

Podatek od czynności cywilnoprawnych sprawdzisz w kalkulatorze PCC.

Darowiznę pieniędzy (przelew, SD-Z2, kwoty wolne, pieniądze na mieszkanie dla zięcia lub synowej) opisujemy w artykule darowizna pieniędzy w rodzinie 2026.

Źródła

  • Ustawa o podatku od spadków i darowizn – tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 478 (art. 4a, 4c, 9, 14, 15, 16) – isap.sejm.gov.pl; progi skali wg rozporządzenia MF z 28.06.2023 r.
  • Ustawa z 21.11.2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2025 poz. 1854) – przywrócenie terminu zgłoszenia od 7.01.2026 r.
  • Rozporządzenie MS w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej – tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 1566 oraz Dz.U. 2026 poz. 1370
  • Kodeks cywilny, art. 897–900, 994 (Dz.U. 2026 poz. 795)

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 26.10.2026 r. — przy konkretnej sprawie skonsultuj się z notariuszem, doradcą podatkowym lub prawnikiem.

darowiznanieruchomośćpodateknotariuszspadek
09.11.2026 · Wigilia dzień wolnyWigilia i 26 grudnia 2026 – dni wolne od pracy, dzień wolny za święto w sobotę, urlop i niedziele handlowe09.11.2026 · zwrot kaucjiZwrot kaucji za mieszkanie – termin, co wynajmujący może potrącić, waloryzacja i jak odzyskać pieniądze31.10.2026 · rękojmiaRękojmia za wady mieszkania i domu 2026 – 5 lat, roszczenia, deweloper i rynek wtórny31.10.2026 · wydziedziczenieWydziedziczenie 2026 – przyczyny z art. 1008 KC, jak zapisać je w testamencie, przebaczenie i jak wydziedziczony może walczyć o zachowek31.10.2026 · wypadek przy pracyWypadek przy pracy 2026 – protokół powypadkowy, 1781 zł za 1% uszczerbku z ZUS i roszczenia wobec pracodawcy