Darowizna nieruchomości – podatek, formalności, koszty 2026
Darowizna mieszkania czy domu to popularny sposób przekazania majątku za życia. Ale uwaga: formalności, podatki i koszty potrafią zaskoczyć. Oto kompletny przewodnik.
Grupy podatkowe – kto ile płaci?
| Grupa |
Kto należy |
Kwota wolna od podatku |
Stawka podatku (powyżej) |
| I |
Małżonek, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha |
36 120 zł (2026) |
3-7% |
| II |
Zięć, synowa, teściowie, rodzeństwo rodziców, dzieci rodzeństwa |
27 090 zł |
7-12% |
| III |
Wszyscy inni (obcy) |
5 733 zł |
12-20% |
| "Zerowa" |
Najbliższa rodzina (I grupa minus teściowie) + zgłoszenie SD-Z2 w 6 mies. |
CAŁKOWITE ZWOLNIENIE |
0%! |
Całkowite zwolnienie z podatku – warunki
| Warunek |
Szczegóły |
| Kto? |
Małżonek, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha |
| Co zrobić? |
Złożyć SD-Z2 do US w ciągu 6 miesięcy od aktu notarialnego |
| Limit kwotowy? |
BRAK – zwolnienie bez limitu! |
| Czy notariusz zgłasza? |
Tak, ale i tak złóż SD-Z2 dla pewności |
| Jeśli nie zgłosisz w 6 mies.? |
Płacisz podatek jak w grupie I (3-7%)! |
UWAGA: Darowizna aktem notarialnym – notariusz pobiera podatek LUB potwierdza zwolnienie. Ale SD-Z2 i tak warto złożyć!
Koszty notarialne darowizny nieruchomości
| Wartość nieruchomości |
Taksa notarialna (max) |
+ VAT 23% |
Razem (orientacyjnie) |
| Do 60 000 zł |
1 010 zł |
233 zł |
~1 250 zł |
| 60 001-1 000 000 zł |
1 010 + 0.4% nadwyżki |
j.w. |
1 500-5 500 zł |
| 1 000 001-2 000 000 zł |
4 770 + 0.2% nadwyżki |
j.w. |
5 900-8 300 zł |
| Powyżej 2 000 000 zł |
6 770 + 0.25% nadwyżki (max 10 000) |
j.w. |
8 400-12 300 zł |
Uwaga: Przy darowiźnie taksa wynosi 2/3 stawki maksymalnej (niższa niż przy sprzedaży!)
Dodatkowe opłaty:
| Opłata |
Kwota |
| Wypis aktu (za stronę) |
6 zł + VAT |
| Wniosek do sądu wieczystoksięgowego |
200 zł (wpis prawa własności) |
| PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych) |
NIE (darowizna jest zwolniona z PCC) |
| Opłata sądowa za założenie KW (jeśli nie ma) |
100 zł |
Przykłady kosztów
| Nieruchomość |
Wartość |
Taksa not. (z VAT) |
Wpis KW |
SD (podatek) |
ŁĄCZNIE |
| Kawalerka (syn od rodzica) |
300 000 zł |
~2 000 zł |
200 zł |
0 zł (zwolnienie) |
~2 200 zł |
| Mieszkanie (syn od rodzica) |
500 000 zł |
~2 800 zł |
200 zł |
0 zł |
~3 000 zł |
| Dom (syn od rodzica) |
800 000 zł |
~3 600 zł |
200 zł |
0 zł |
~3 800 zł |
| Kawalerka (obcy – grupa III) |
300 000 zł |
~2 000 zł |
200 zł |
~35 000-60 000 zł! |
~37 000-62 000 zł! |
Procedura – krok po kroku
| Krok |
Czynność |
Czas |
| 1 |
Zebranie dokumentów (KW, akt własności, wypis z rejestru gruntów) |
1-2 tygodnie |
| 2 |
Umówienie wizyty u notariusza |
1-2 tygodnie |
| 3 |
Podpisanie aktu notarialnego darowizny |
1 dzień |
| 4 |
Notariusz składa wniosek o wpis do KW |
Automatycznie |
| 5 |
Złożenie SD-Z2 do US (dla zwolnienia) |
Do 6 miesięcy! |
| 6 |
Wpis w księdze wieczystej |
2-6 miesięcy (sąd) |
Dokumenty potrzebne u notariusza
| Dokument |
Kto dostarcza |
| Dowody osobiste obu stron |
Obie strony |
| Numer KW nieruchomości |
Darczyńca |
| Podstawa nabycia (akt not. zakupu/spadku) |
Darczyńca |
| Wypis z rejestru gruntów (działki) |
Darczyńca (ze starostwa) |
| Wyrys z mapy ewidencyjnej (działki) |
Darczyńca (ze starostwa) |
| Zaświadczenie o braku zaległości podatkowych |
Darczyńca (z US) |
| Zaświadczenie z US o zapłacie/zwolnieniu SD (jeśli darczyńca nabył w spadku) |
Darczyńca |
Darowizna vs spadek – porównanie
| Aspekt |
Darowizna |
Spadek (dziedziczenie) |
| Kiedy? |
Za życia |
Po śmierci |
| Kontrola (kto dostanie) |
Pełna |
Testament lub ustawa |
| Zachowek |
Darowizna doliczana (10 lat!) |
Bezpośrednio |
| Koszty |
Taksa notarialna |
Postępowanie spadkowe + taksa |
| Podatek SD |
Taki sam (te same grupy/stawki) |
Taki sam |
| Czas |
Natychmiast (akt notarialny) |
Po śmierci + procedura |
| Możliwość odwołania |
Rażąca niewdzięczność |
N/A |
Odwołanie darowizny
| Przesłanka |
Termin |
Procedura |
| Rażąca niewdzięczność obdarowanego |
1 rok od dowiedzenia się |
Oświadczenie na piśmie |
| Niedostatek darczyńcy |
Bez terminu |
Sąd |
| Czy łatwe? |
NIE – sądy rzadko uznają |
Trzeba udowodnić |
Pułapki i uwagi
| Pułapka |
Konsekwencja |
| Niezgłoszenie SD-Z2 w 6 miesięcy |
Utrata zwolnienia – płacisz podatek 3-7%! |
| Darowizna a zachowek |
Doliczana do spadku przez 10 lat! |
| Darowizna a rozwód |
Nie wchodzi do majątku wspólnego (co do zasady) |
| Darowizna z poleceniem (warunek) |
Możliwa, ale utrudnia |
| Kilka darowizn od jednej osoby |
Sumują się (kwota wolna łączna w 5 lat) |
Podsumowanie
- Dla najbliższej rodziny: Darowizna nieruchomości = 0 zł podatku (zgłoś SD-Z2 w 6 mies.!)
- Koszt: Taksa notarialna 1 500-5 000 zł + wpis KW 200 zł
- Czas: 2-4 tygodnie (przygotowanie + akt notarialny)
- PAMIĘTAJ: Darowizna doliczana do zachowku przez 10 lat
- Alternatywa: Sprzedaż za 1 zł NIE jest dobrym pomysłem (US zakwestionuje)