Koszty prawnika to często pierwsza bariera dla osób szukających pomocy prawnej. Oto co musisz wiedzieć o stawkach – zarówno tych negocjowanych, jak i wynikających z rozporządzenia.
Stawki minimalne z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
Rozporządzenie określa minimalne stawki, które sąd stosuje przy zasądzaniu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. To nie są stawki, za które musisz zapłacić prawnikowi – te ustala umowa. Ale wyznaczają punkt odniesienia.
Sprawy o zapłatę (wartość przedmiotu sporu):
| WPS | Stawka minimalna |
|---|---|
| Do 500 zł | 90 zł |
| 500 – 1 500 zł | 270 zł |
| 1 500 – 5 000 zł | 900 zł |
| 5 000 – 10 000 zł | 1 800 zł |
| 10 000 – 50 000 zł | 3 600 zł |
| 50 000 – 200 000 zł | 5 400 zł |
| 200 000 – 2 000 000 zł | 10 800 zł |
| 2 000 000 – 5 000 000 zł | 15 000 zł |
| Powyżej 5 000 000 zł | 25 000 zł |
Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 215; identyczne stawki dla radców prawnych – tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 118). Chcesz od razu podstawić wartość swojej sprawy? Skorzystaj z kalkulatora honorarium.
Sprawy niemajątkowe i wybrane sprawy rodzinne:
| Sprawa | Stawka minimalna |
|---|---|
| Rozwód (z orzekaniem o winie lub bez) | 720 zł |
| Alimenty | 240 zł |
| Podział majątku wspólnego | stawka z tabeli od wartości udziału (przy zgodnym wniosku 50%) |
| Sprawa karna – dochodzenie / śledztwo | 540 zł / 900 zł |
| Obrona przed sądem rejonowym (tryb zwykły) / okręgowym jako I instancją | 840 zł / 1 200 zł |
| Sprawa przed WSA (inna niż o należność pieniężną) | 480 zł |
Stawki stałe – wybrane rodzaje spraw:
W części kategorii rozporządzenie ustala jedną stałą stawkę, niezależną od wartości przedmiotu sporu:
| Rodzaj sprawy | Stawka stała |
|---|---|
| Rozwód lub unieważnienie małżeństwa | 720 zł |
| Sprawa o alimenty | 240 zł |
| Sprawa karna (obrona przed sądem rejonowym w trybie zwykłym) | 840 zł |
| Opróżnienie lokalu mieszkalnego (eksmisja) | 480 zł |
| Rozgraniczenie nieruchomości | 720 zł |
| Świadczenia z ubezpieczenia społecznego | 360 zł |
Stawki w sprawach karnych (m.in. dochodzenie 540 zł, śledztwo 900 zł) obowiązują w tej wysokości od 1 stycznia 2026 r.
Stawka minimalna to nie to samo co Twój rachunek
To najważniejsze rozróżnienie w całym artykule. Stawki z rozporządzenia to minimum, które sąd zasądza od strony przegranej na rzecz wygranej – porządkują one zwrot kosztów zastępstwa procesowego, a nie cennik Twojego pełnomocnika.
Honorarium umowne, czyli kwota, którą płacisz własnemu adwokatowi lub radcy, ustalacie w umowie – przepisy nie przewidują urzędowego cennika usług prawnika. Adwokat ma obowiązek poinformować klienta o wysokości honorarium lub o sposobie jego wyliczenia, np. na podstawie czasu pracy (§ 50 ust. 2 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu). Oznacza to, że nawet po wygranej sprawie zasądzony zwrot może nie pokryć całości tego, co zapłaciłeś kancelarii – różnicę ponosisz sam. Orientacyjny bilans kosztów całego postępowania wyliczysz w kalkulatorze kosztów sprawy sądowej.
Ile faktycznie biorą prawnicy?
Nie ma oficjalnych, aktualnych danych o stawkach rynkowych – ceny zależą od miasta, specjalizacji, nakładu pracy i kancelarii, dlatego nie podajemy „typowych” widełek. Stawki minimalne z tabeli powyżej są punktem odniesienia dla sądu, a nie ceną usługi. Żeby porównać oferty, poproś 2–3 kancelarie o wycenę na piśmie dla tego samego opisu sprawy i sprawdź, co obejmuje: liczbę rozpraw, pisma, apelację, dojazdy i VAT.
Modele rozliczenia z prawnikiem
1. Wynagrodzenie ryczałtowe
Ustalona z góry stała kwota za sprawę. Popularne przy prostych sprawach.
2. Stawka godzinowa
Rozliczenie za każdą godzinę pracy. Typowe przy skomplikowanych, nieprzewidywalnych sprawach. Pamiętaj o piśmiennym potwierdzeniu stawki!
3. Wynagrodzenie od sukcesu (success fee)
Procent od wygranej lub uzyskanej kwoty. Adwokat nie może zawrzeć umowy, w której honorarium za prowadzenie sprawy zależy wyłącznie od jej ostatecznego wyniku (zakaz pactum de quota litis). Może natomiast umówić się na dodatkowe wynagrodzenie za pozytywny wynik (§ 50 ust. 3 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu). Podobny zakaz wynagrodzenia płatnego wyłącznie w razie pomyślnego wyniku zawiera Kodeks Etyki Radcy Prawnego. Kancelarie odszkodowawcze, które nie są adwokatami ani radcami, tym zasadom etyki nie podlegają – ich wynagrodzenie wynika tylko z umowy.
4. Abonament prawny
Miesięczny ryczałt za nieograniczone konsultacje. Popularny u przedsiębiorców.
Zwrot kosztów zastępstwa od przegranego
Po wygranej sprawie sąd zasądza zwrot kosztów zastępstwa procesowego od przegranego. Kwota = stawka minimalna z rozporządzenia (niekiedy podwyższona do 6-krotności przy skomplikowanych sprawach).
Uwaga: Jeśli Twój prawnik wziął więcej niż stawka minimalna, różnicę pokrywasz sam. Jak sąd rozlicza koszty przy częściowej wygranej, pokazujemy na przykładzie w artykule koszty procesu – kto płaci.
Jak negocjować honorarium?
- Porównaj oferty – zadzwoń do 2-3 kancelarii i zapytaj o wycenę
- Opisz sprawę dokładnie – nieprecyzyjny opis prowadzi do zawyżenia wyceny
- Zapytaj o success fee – adwokat lub radca może obniżyć wynagrodzenie podstawowe w zamian za dodatkową premię od wygranej, ale nie może uzależnić całego honorarium wyłącznie od wyniku
- Poproś o umowę pisemną – zakres prac, wynagrodzenie, termin, co wchodzi w stawkę
- Sprawdź referencje – tańszy nie zawsze znaczy gorszy, ale sprawdź doświadczenie
Bezpłatna pomoc prawna
Jeśli nie stać Cię na prawnika:
- Nieodpłatna pomoc prawna – ogólnopolska sieć punktów (ustawa z 2015 r.); porada przysługuje osobie, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej
- Przyznanie pełnomocnika z urzędu – na wniosek w sprawie sądowej, jeśli nie możesz ponieść kosztów
- Kliniki prawa – przy wydziałach prawa uczelni
- Organizacje pozarządowe – bezpłatna pomoc w sprawach konsumenckich, pracowniczych
Skorzystaj z naszego Kalkulatora Honorarium, by oszacować koszty zastępstwa.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 215 (§ 2, § 4, § 7, § 9, § 11, § 14, § 15), z uwzględnieniem zmian z Dz.U. 2024 poz. 1949 i Dz.U. 2025 poz. 1314 – isap.sejm.gov.pl
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 118 – isap.sejm.gov.pl
- Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) – § 50 ust. 2–3
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 28.10.2026 r. — przy konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.