PNotatnik Prawnika
mobbing9 min czytania

Mobbing w pracy – jak udowodnić i dochodzić praw?

Mobbing po zmianie Kodeksu pracy od 5.11.2026: nowa definicja (uporczywe nękanie), zadośćuczynienie min. 6-krotność płacy minimalnej, regulamin antymobbingowy, dowody i procedura.

Stan na
W skrócieNowy art. 94³ KP – bez wymogu długotrwałości i rozstroju zdrowia
6×
płaca minimalna – minimum zadośćuczynienia za mobbing
28 836 zł
minimum w 2026 r. (6 × 4 806 zł)
29 700 zł
minimum w 2027 r. (6 × 4 950 zł)
10
pracowników – od tylu obowiązkowy regulamin antymobbingowy

Jednorazowy incydent nadal nie jest mobbingiem – zbieraj dowody powtarzalności

Infografika do pobrania:poziomopionowo

Mobbing to problem, z którym według badań styka się znacząca część pracowników. Udowodnienie go w sądzie jest trudne, ale możliwe – a od 5 listopada 2026 r. łatwiejsze niż wcześniej. Oto jak się bronić prawnie.

Nowe przepisy od 5 listopada 2026 r. Ustawa z 19.06.2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 1046, ogłoszona 4.08.2026 r., w życie po 3 miesiącach) nadała nowe brzmienie art. 94³ KP. Mobbing to uporczywe nękanie pracownika – powtarzalne, nawracające lub stałe. Nie trzeba już wykazywać, że nękanie było „długotrwałe" ani że wywołało rozstrój zdrowia, a cel sprawcy nie ma znaczenia. Zadośćuczynienie wynosi co najmniej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. 28 836 zł, w 2027 r. 29 700 zł). Nowe przepisy stosuje się także do nękania, które zaczęło się wcześniej i trwało po 4.11.2026 r. Tekst jednolity Kodeksu pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245) zawiera już oba brzmienia art. 94³ – stare (do 4.11.2026 r.) i nowe.

Definicja mobbingu od 5.11.2026 r. (art. 94³ § 2–10 KP)

Element Co mówi przepis Paragraf
Istota Zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika § 2
Uporczywość Nękanie powtarzalne, nawracające lub stałe; zachowania incydentalne nie są mobbingiem, nawet jeśli naruszają dobra osobiste § 3
Przejawy (przykładowe) Upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej, nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie, utrudnianie pracy (efekty, zadania, kompetencje, komunikacja, dostęp do informacji), izolowanie lub eliminowanie z zespołu – samodzielnie lub łącznie, gdy przyjmują postać uporczywego nękania § 4
Forma Elementy fizyczne, werbalne lub pozawerbalne § 5
Polecenie i namawianie Mobbingiem jest też nakazanie lub zachęcanie do takich zachowań § 6
Cel sprawcy Bez znaczenia – mobbing istnieje, choćby celem nie było nękanie § 7
Sprawca Pracodawca, przełożony, osoba na równorzędnym stanowisku, podwładny, inny pracownik, osoby pracujące na innej podstawie niż umowa o pracę – pojedyncza osoba lub grupa § 8
Co NIE jest mobbingiem Uzasadnione i wyrażone we właściwej formie zachowania, zwłaszcza rozliczanie z pracy lub jej krytyka § 9
Ocena Indywidualna – sąd bierze pod uwagę rodzaj zachowań i sytuację konkretnego pracownika § 10

WAŻNE: Jednorazowy incydent (nawet poważny) nadal NIE jest mobbingiem. Może to być jednak naruszenie dóbr osobistych lub dyskryminacja – a od 5.11.2026 r. sąd nie może oddalić pozwu tylko dlatego, że pracownik wskazał złą podstawę (np. mobbing zamiast naruszenia dóbr osobistych), jeśli ustalone fakty uzasadniają roszczenie z innego tytułu (art. 477⁶ᵃ KPC).

Co się zmieniło w porównaniu z dawną definicją

Element Do 4.11.2026 r. Od 5.11.2026 r.
Czas trwania Nękanie „uporczywe i długotrwałe" (bez sztywnego progu – sądy oceniały indywidualnie) Wystarczy uporczywość: powtarzalne, nawracające lub stałe
Skutek / cel Trzeba było wykazać skutek lub cel: zaniżona ocena przydatności zawodowej, poniżenie, ośmieszenie, izolowanie Skutek i cel nie są warunkiem; przejawy są wymienione przykładowo
Zadośćuczynienie „Odpowiednia suma", tylko gdy mobbing wywołał rozstrój zdrowia Co najmniej 6-krotność płacy minimalnej, bez wymogu rozstroju zdrowia
Odszkodowanie Nie mniej niż płaca minimalna – dla pracownika, który doznał mobbingu lub z jego powodu rozwiązał umowę Zadośćuczynienie albo odszkodowanie od pracodawcy (bez ustawowego minimum odszkodowania)
Pisemne rozwiązanie umowy z podaniem mobbingu jako przyczyny Wymagane wprost w art. 94³ § 5 Ten paragraf usunięto (forma pisemna i przyczyna przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia wynikają nadal z art. 55 KP)
Regres Brak przepisu w art. 94³ Pracodawca może żądać zwrotu od sprawcy – stosownie do stopnia winy (§ 12)

Przykłady mobbingu vs NIE-mobbing

MOBBING (uporczywe nękanie) NIE MOBBING
Codzienne publiczne poniżanie Jednorazowa krytyka (nawet ostra)
Systematyczne pomijanie przy awansach Jednorazowe pominięcie
Izolowanie od zespołu (nie zapraszanie na spotkania) Konflikt między pracownikami
Zlecanie bezsensownych zadań poniżej kompetencji Trudne/nieprzyjemne zadania (ale adekwatne)
Grożenie zwolnieniem codziennie Uzasadnione zwolnienie dyscyplinarne
Rozpowszechnianie plotek o pracowniku Krytyczna ocena pracy (merytoryczna!)
Krzyczenie, wyzywanie systematycznie Stanowcza uwaga za błąd
Blokowanie urlopów bez powodu Odmowa urlopu z powodu organizacji pracy
Odcinanie od informacji potrzebnych do pracy Ograniczenie dostępu wynikające z zasad bezpieczeństwa
KalkulatorKalkulator ZadośćuczynieniaPrzykłady kwot zadośćuczynienia z wyroków z sygnaturą (uszczerbek na zdrowiu, śmierć bliskiego, mobbing) oraz kwota do dochodzenia i opłata od pozwu wg art. 13 UKSC.

Jak udowodnić mobbing?

Dowód Wartość w sądzie Jak zdobyć
Nagrania (audio/wideo) ⭐⭐⭐⭐⭐ Nagrywaj rozmowy, w których uczestniczysz (sąd ocenia dopuszczalność w konkretnej sprawie)
Korespondencja (e-mail, SMS, chat) ⭐⭐⭐⭐⭐ Screeny, wydruki, kopie
Zeznania świadków (współpracownicy) ⭐⭐⭐⭐ Poproś o zeznanie (trudne – boją się!)
Dziennik zdarzeń (notatki) ⭐⭐⭐ Zapisuj: data, co, kto, świadkowie – pokazuje powtarzalność
Dokumentacja medyczna ⭐⭐⭐ Od 5.11.2026 r. nie jest warunkiem zadośćuczynienia, ale pomaga wykazać rozmiar krzywdy i uzasadnić kwotę powyżej minimum
Opinia biegłego psychologa ⭐⭐⭐ Sąd powołuje
Skarga do pracodawcy (pisemna) ⭐⭐⭐ Złóż pisemnie + potwierdzenie odbioru
Skarga do PIP ⭐⭐⭐ Kontrola inspektora pracy

Zasada: W sprawie o mobbing ciężar dowodu nadal spoczywa na PRACOWNIKU – nowelizacja go nie odwróciła. Udowodnić trzeba jednak mniej: wystarczy uporczywość (powtarzalność) nękania, bez długotrwałości, skutku i rozstroju zdrowia. Inaczej jest przy dyskryminacji: od 5.11.2026 r. art. 18³ᶠ KP wprost stanowi, że pracownik musi naruszenie tylko uprawdopodobnić, a pracodawca – wykazać, że do niego nie doszło.

Procedura – krok po kroku

Krok Czynność Termin
1 Zbieraj dowody (nagrania, maile, dziennik) Na bieżąco!
2 Pisemna skarga do pracodawcy Jak najszybciej
3 Skorzystaj z procedury antymobbingowej z regulaminu (jeśli jest) Wg regulaminu pracodawcy
4 Skarga do PIP (opcjonalnie) Równolegle
5 Rozwiąż umowę (jeśli brak reakcji pracodawcy) Pisemnie, z podaniem przyczyny (art. 55 § 1¹ i § 2 KP)
6 Pozew do sądu pracy (od 5.11.2026 r. sprawy o mobbing, dobra osobiste i równe traktowanie należą do sądów rejonowych bez względu na wartość – art. 461 § 1¹ KPC) Co do zasady 3 lata (art. 291 KP) – licz od ostatniego zachowania; w razie wątpliwości działaj szybciej
7 Rozprawa sądowa Zależnie od obciążenia sądu
8 Odszkodowanie/zadośćuczynienie Wyrok

Sprawy wszczęte i niezakończone przed 5.11.2026 r. toczą się według dotychczasowych przepisów KPC – w tym o właściwości sądu (art. 5 ustawy).

Czego możesz żądać

Roszczenie Kwota Warunek
Zadośćuczynienie od pracodawcy (od 5.11.2026 r.) Min. 6-krotność minimalnego wynagrodzenia: 28 836 zł w 2026 r., 29 700 zł w 2027 r.; sąd może zasądzić więcej Doznanie mobbingu (bez wymogu rozstroju zdrowia)
Odszkodowanie od pracodawcy (od 5.11.2026 r.) Wg szkody – przepis nie podaje minimum Doznanie mobbingu; alternatywa do zadośćuczynienia („lub" w art. 94³ § 11)
Zadośćuczynienie – nękanie zakończone przed 5.11.2026 r. „Odpowiednia suma" wg sądu Rozstrój zdrowia (dawny art. 94³ § 3)
Odszkodowanie – nękanie zakończone przed 5.11.2026 r. Nie mniej niż minimalne wynagrodzenie Doznanie mobbingu lub rozwiązanie umowy z jego powodu (dawny art. 94³ § 4)
Zadośćuczynienie za dyskryminację (od 5.11.2026 r.) Min. płaca minimalna; przy wielokrotnym naruszeniu min. 3-krotność Naruszenie zasady równego traktowania (art. 18³ᵈ KP)

Pracodawca, który zapłacił, może dochodzić zwrotu od osoby, od której pochodziło nękanie – w wysokości odpowiadającej stopniowi winy jej i pracodawcy (art. 94³ § 12 KP). Pozwanym w sprawie o zadośćuczynienie jest jednak pracodawca.

Obowiązki pracodawcy

Obowiązek Podstawa prawna
Systematycznie przeciwdziałać mobbingowi: prewencja, wykrywanie, właściwa reakcja, działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych Art. 94³ § 1 KP (od 5.11.2026 r.)
Przeciwdziałać nierównemu traktowaniu, dyskryminacji i mobbingowi oraz naruszaniu godności i innych dóbr osobistych pracownika Art. 94 pkt 2b i 2c KP
Systematycznie przeciwdziałać naruszaniu zasady równego traktowania Art. 18³ᵍ KP
Ustalić reguły, procedury i częstotliwość działań antymobbingowych i antydyskryminacyjnych – w układzie zbiorowym, regulaminie pracy albo osobnym regulaminie Art. 94³ᵃ i art. 104¹ § 1 pkt 10 KP – pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników; treść uzgadnia ze związkami zawodowymi (a gdy ich nie ma – z przedstawicielami pracowników)
Dostosować regulamin pracy albo wydać regulamin z art. 94³ᵃ W ciągu 6 miesięcy od 5.11.2026 r. (art. 4 ustawy)
Nie karać za skargę – zakaz niekorzystnego traktowania pracownika, który dochodzi praw, i osoby, która go wspiera Art. 18³ᵉ KP

Pracodawca odpowiada ZAWSZE – nawet jeśli mobberem jest współpracownik, podwładny albo zleceniobiorca, a nie przełożony.

Najczęstsze pytania

Od kiedy obowiązuje nowa definicja mobbingu?

Od 5 listopada 2026 r. Ustawa została ogłoszona 4.08.2026 r. i weszła w życie po 3 miesiącach (art. 6 ustawy Dz.U. 2026 poz. 1046).

Nękanie zaczęło się przed 5.11.2026 r. Które przepisy się stosuje?

Jeśli nękanie zaczęło się wcześniej i trwało po wejściu ustawy w życie – nowe (art. 3 ustawy). Gdy zakończyło się przed 5.11.2026 r., ustawa nie przewiduje stosowania nowych zasad, więc w praktyce trzeba liczyć się z oceną według dawnego art. 94³ (długotrwałość, rozstrój zdrowia przy zadośćuczynieniu). Przy granicznych przypadkach skonsultuj się z prawnikiem.

Czy muszę mieć zwolnienie lekarskie, żeby dostać zadośćuczynienie?

Przy nękaniu objętym nowymi przepisami – nie. Art. 94³ § 11 KP nie wymaga rozstroju zdrowia. Dokumentacja medyczna nadal się przydaje, bo pomaga uzasadnić kwotę wyższą niż ustawowe minimum.

Ile wynosi minimalne zadośćuczynienie za mobbing?

Sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia: 28 836 zł przy płacy minimalnej 4 806 zł (2026 r.) i 29 700 zł przy 4 950 zł (2027 r.). Ustawa nie mówi wprost, z którego roku płacę minimalną przyjąć – to rozstrzygnie praktyka sądów.

Czy mała firma musi mieć regulamin antymobbingowy?

Obowiązek osobnych reguł i procedur (art. 94³ᵃ KP) dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników. Mniejszy pracodawca też musi przeciwdziałać mobbingowi (art. 94³ § 1 KP) i odpowiada za nękanie w firmie.

Podsumowanie

  • Mobbing = uporczywe nękanie – od 5.11.2026 r. wystarczy, że jest powtarzalne, nawracające lub stałe (wcześniej także „długotrwałe")
  • Cel sprawcy i rozstrój zdrowia nie są już warunkami
  • Ciężar dowodu na pracowniku – ZBIERAJ DOWODY od pierwszego dnia
  • Nagrywanie rozmów, w których uczestniczysz – jeden z najmocniejszych dowodów
  • Zadośćuczynienie: co najmniej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia (28 836 zł w 2026 r., 29 700 zł w 2027 r.) albo odszkodowanie
  • Termin: co do zasady 3 lata (art. 291 KP), licz od ostatniego zdarzenia
  • Pracodawca odpowiada zawsze – także za mobbing między pracownikami; firmy od 10 pracowników mają 6 miesięcy na regulamin antymobbingowy
  • Pisemna skarga do pracodawcy nie jest warunkiem pozwu, ale dokumentuje Twoją reakcję i wiedzę pracodawcy

Wysokość roszczenia oszacujesz w kalkulatorze zadośćuczynienia, a termin jego dochodzenia — w kalkulatorze przedawnienia. Przy dyskryminacji płacowej przyda się też artykuł o jawności wynagrodzeń.

Źródła


Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 10.11.2026 r. — przy konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.

Źródło

Kodeks pracy art. 94³, 94³ᵃ (Dz.U. 2026 poz. 1046; t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245); rozp. RM: Dz.U. 2025 poz. 1242, 2026 poz. 1213

mobbingprawo pracyodszkodowanienękaniepracownik
09.11.2026 · Wigilia dzień wolnyWigilia i 26 grudnia 2026 – dni wolne od pracy, dzień wolny za święto w sobotę, urlop i niedziele handlowe09.11.2026 · zwrot kaucjiZwrot kaucji za mieszkanie – termin, co wynajmujący może potrącić, waloryzacja i jak odzyskać pieniądze31.10.2026 · rękojmiaRękojmia za wady mieszkania i domu 2026 – 5 lat, roszczenia, deweloper i rynek wtórny31.10.2026 · wydziedziczenieWydziedziczenie 2026 – przyczyny z art. 1008 KC, jak zapisać je w testamencie, przebaczenie i jak wydziedziczony może walczyć o zachowek31.10.2026 · wypadek przy pracyWypadek przy pracy 2026 – protokół powypadkowy, 1781 zł za 1% uszczerbku z ZUS i roszczenia wobec pracodawcy