PNotatnik Prawnika
Rodzina i spadki

Kalkulator Zachowku

Policz zachowek: udział ustawowy × 1/2 (lub 2/3 dla małoletnich i niezdolnych do pracy). Przedawnienie 5 lat.

Stan na

🏛️ Kalkulator zachowku

Uprawniony małoletni lub trwale niezdolny do pracy (2/3)
Udział ustawowy (1/2):250 000 zł
Zachowek (1/2 udziału):125 000 zł

Zachowek przysługuje pominiętym: zstępnym, małżonkowi i rodzicom (gdy dziedziczyliby ustawowo). Do podstawy dolicza się darowizny z ostatnich 10 lat (dla obcych) lub bez limitu czasu (dla spadkobierców). Przedawnienie: 5 lat od ogłoszenia testamentu. To nie porada prawna.

O kalkulatorze

Kalkulator zachowku obliczy wysokość zachowku należnego spadkobiercom ustawowym pominiętym w testamencie. Kto ma prawo do zachowku? Ile wynosi (1/2 czy 2/3 udziału)? Jak wycenić majątek spadkowy? Terminy przedawnienia, darowizny do doliczenia. Prawo spadkowe 2026.

Korzyści:

  • ✅ Obliczenie kwoty zachowku
  • ✅ Krąg uprawnionych osób
  • ✅ Substrat zachowku (masa spadkowa + darowizny)
  • ✅ Terminy przedawnienia
  • ✅ Kiedy zachowek nie przysługuje

Dla kogo?

  • 👤 Pominięci w testamencie spadkobiercy
  • ⚖️ Prawnicy i adwokaci
  • 📋 Spadkodawcy (planowanie)
  • 💰 Obdarowani (ryzyko roszczenia)

FAQ

Ile wynosi zachowek?

Wzór: Zachowek = udział × ułamek × substrat

Uprawniony Ułamek (ile z udziału spadkowego)
Małoletni zstępni (dzieci <18 lat) 2/3 udziału spadkowego
Trwale niezdolni do pracy 2/3 udziału spadkowego
Pozostali uprawnieni 1/2 udziału spadkowego

Przykład:

  • Spadek: 600 000 zł (mieszkanie + oszczędności)
  • Spadkodawca zapisał wszystko żonie (testament)
  • Syn (dorosły, pominięty) – spadkodawca miał żonę i troje dzieci, więc udział ustawowy syna = 1/4
  • Zachowek: 600 000 × 1/4 × 1/2 = 75 000 zł

Kto ma prawo do zachowku?

Osoba Uprawnienie Warunek
Dzieci spadkodawcy ✅ Tak Pominięte w testamencie
Wnuki (gdy rodzic nie żyje) ✅ Tak W miejsce rodzica
Małżonek ✅ Tak Pominięty w testamencie
Rodzice spadkodawcy ✅ Tak Gdy brak dzieci
Rodzeństwo ❌ Nie Brak prawa do zachowku
Dziadkowie ❌ Nie Brak prawa
Osoby wydziedziczone ❌ Nie Pozbawione w testamencie
Osoby uznane za niegodne ❌ Nie Wyrok sądu

Jak obliczyć substrat zachowku?

Substrat = czysta wartość spadku + darowizny do doliczenia

Element Doliczać? Uwagi
Nieruchomości (w chwili śmierci) ✅ Tak Wg wartości rynkowej aktualnej
Pieniądze, lokaty ✅ Tak Stan na dzień śmierci
Samochody, ruchomości ✅ Tak Wartość rynkowa
Długi spadkowe ✅ Odejmij Kredyty, koszty pogrzebu
Darowizny za życia ✅ Tak* *Nie starsze niż 10 lat (dla obcych)
Darowizny dla spadkobierców ✅ Tak Bez limitu czasowego!
Drobne darowizny (zwyczajowe) ❌ Nie Prezenty urodzinowe itp.

Przedawnienie roszczenia o zachowek:

Termin Okres Od kiedy?
Przedawnienie 5 lat Od ogłoszenia testamentu
Wcześniej (do 2011) 3 lata Stary termin

Ważne: Po 5 latach od ogłoszenia testamentu roszczenie się przedawnia (art. 1007 § 1 KC) – zobowiązany może odmówić zapłaty.

Jak bronić się przed zapłatą zachowku?

Metoda Skuteczność Opis
Wydziedziczenie w testamencie ✅ Wysoka Z podaniem przyczyny (art. 1008 KC)
Zrzeczenie się dziedziczenia ✅ Wysoka Umowa notarialna za życia
Odroczenie, rozłożenie na raty, obniżenie Częściowa Sąd może – w określonych przypadkach – odroczyć, rozłożyć na raty lub obniżyć zachowek (art. 997¹ KC)
Fundacja rodzinna (od 22.05.2023) Ograniczona Mienie wniesione do fundacji dolicza się do substratu zachowku jak darowiznę, a uprawniony może kierować roszczenie także do fundacji
Darowizny >10 lat przed śmiercią Częściowa Nie doliczane (dla obcych)

Przyczyny wydziedziczenia (art. 1008 KC):

Przesłanka Przykład
Uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy Narkomania, alkoholizm, przestępczość
Uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych Brak kontaktu, brak opieki nad starym rodzicem
Umyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażąca obraza czci (spadkodawcy lub osoby mu najbliższej) Pobicie, groźby, publiczne poniżanie

Wydziedziczenie musi być w testamencie + z podaniem konkretnej przyczyny!

Zachowek a darowizna za życia:

Scenariusz: Ojciec darował mieszkanie (400 000 zł) córce. Umarł z majątkiem 100 000 zł. Syn żąda zachowku.

  • Substrat: 100 000 + 400 000 = 500 000 zł
  • Udział syna: 1/3 (żona + 2 dzieci)
  • Zachowek: 500 000 × 1/3 × 1/2 = 83 333 zł
  • Córka: spadek 0 zł (testament na żonę), ale darowizna 400 000 → odpowiada za zachowek!

Zachowek - koszty dochodzenia:

Element Koszt
Opłata sądowa (pozew) do 20 000 zł opłata stała (30–1 000 zł), powyżej 5% wartości zachowku (max 100 000 zł)
Adwokat/radca – zwrot od przegranego stawka minimalna wg wartości sporu, np. 3 600 zł (ponad 10 000 do 50 000 zł), 5 400 zł (ponad 50 000 do 200 000 zł), 10 800 zł (ponad 200 000 do 2 mln zł); honorarium umowne ustalasz z pełnomocnikiem
Wycena nieruchomości (biegły) zaliczkę wyznacza sąd; zależy od czasu i nakładu pracy biegłego (art. 89 UKSC)
Mediacja z sądu (alternatywa) 2% wartości sporu, min. 300 zł, maks. 4 000 zł (do 200 000 zł) + wydatki (Dz.U. 2026 poz. 170)
Przykład (zachowek 100 000 zł): opłata 5 000 zł + stawka minimalna pełnomocnika 5 400 zł + 17 zł opłaty skarbowej = 10 417 zł (bez biegłego i bez nadwyżki honorarium umownego)

Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej. Stan prawny na 28.10.2026 r.

Więcej darmowych kalkulatorów

Przeczytaj też: Blog — poradniki i praktyczne wskazówki.

Powiązane artykuły na blogu

Zobacz wszystkie artykuły →