„Rozwiążmy umowę za porozumieniem stron, tak będzie szybciej” – tę propozycję słyszy wielu pracowników. Dla obu stron bywa wygodna, ale ma skutek, o którym mało kto myśli przy podpisywaniu: opóźnia zasiłek dla bezrobotnych o 90 dni i o tyle samo skraca okres jego pobierania. Jeszcze ostrzej prawo traktuje własne wypowiedzenie pracownika. Poniżej porównujemy wszystkie tryby według ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620), która od 1 czerwca 2025 r. zastąpiła dawną ustawę o promocji zatrudnienia z 2004 r.
Uwaga na nieaktualne poradniki. Wiele tekstów w internecie powołuje jeszcze art. 75 starej ustawy z 2004 r. Od 1.06.2025 r. właściwe są art. 218–225 nowej ustawy. Sprawdziliśmy też późniejsze nowelizacje (Dz.U. 2025 poz. 1746 i 1794, Dz.U. 2026 poz. 451, 507, 734 i 1123) – nie zmieniły one zasad opisanych w tym artykule.
Tryb rozwiązania umowy a zasiłek – tabela
| Jak skończyła się umowa | Zasiłek | Przepis |
|---|---|---|
| wypowiedzenie przez pracodawcę | od dnia rejestracji w urzędzie pracy (PUP) | – (brak ograniczeń) |
| upływ umowy na czas określony | od dnia rejestracji | – |
| porozumienie stron z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy | od dnia rejestracji | art. 220 ust. 1 pkt 5 (wyjątek) |
| porozumienie stron z powodu zmiany miejsca zamieszkania | od dnia rejestracji | art. 220 ust. 1 pkt 5 (wyjątek) |
| porozumienie stron z innej przyczyny | po 90 dniach od rejestracji, a okres zasiłku krótszy o te 90 dni | art. 220 ust. 1 pkt 5, ust. 2 pkt 3, art. 225 ust. 3 |
| wypowiedzenie przez pracownika | zasiłek nie przysługuje | art. 219 ust. 1 pkt 1 |
| wypowiedzenie przez pracownika z powodu zmiany miejsca zamieszkania | od dnia rejestracji | art. 219 ust. 1 pkt 1 (wyjątek) |
| pracownik rozwiązał umowę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy (art. 55 § 1¹ KP) lub z powodu szkodliwości pracy dla zdrowia (art. 55 § 1) | od dnia rejestracji | art. 219 ust. 1 pkt 1 (wyjątek) |
| zwolnienie dyscyplinarne z winy pracownika (art. 52 KP) | zasiłek nie przysługuje | art. 219 ust. 1 pkt 2 |
| wypowiedzenie z skróconym okresem i odszkodowaniem (art. 36¹ KP) | po upływie okresu, za który wypłacono odszkodowanie | art. 220 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 |
Dwie ważne uwagi:
- Wykluczenia z art. 219 nie działają, jeśli ostatnia praca nie była podstawą zasiłku (art. 219 ust. 2) – np. ktoś miał wcześniej ponad 365 dni etatu, a potem krótko pracował gdzie indziej i z tej krótkiej pracy sam się zwolnił. To przypadki graniczne – rozstrzyga PUP na podstawie dokumentów.
- Ustawa mówi o ostatnim stosunku pracy. Urząd ustala tryb jego rozwiązania m.in. ze świadectwa pracy – dlatego błędny wpis trzeba prostować od razu (zobacz świadectwo pracy – termin wydania i sprostowanie).
Ile wynosi zasiłek od 1 czerwca 2026 r.
Kwoty z art. 224 ust. 1 ustawy są co roku waloryzowane od 1 czerwca (art. 228). Według obwieszczenia MRPiPS z 2 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 268) od 1 czerwca 2026 r. zasiłek wynosi:
| Okres posiadania prawa do zasiłku | Stawka podstawowa (100%) | Stawka 120% (co najmniej 20 lat stażu) |
|---|---|---|
| pierwsze 90 dni | 1783,90 zł brutto miesięcznie | 2140,68 zł |
| kolejne dni | 1400,90 zł brutto miesięcznie | 1681,08 zł |
Stawka 120% przysługuje, gdy łączne okresy zatrudnienia i inne okresy wymienione w ustawie wynoszą co najmniej 20 lat (art. 224 ust. 2). Nowa ustawa nie przewiduje już obniżonego zasiłku dla osób z krótkim stażem – kto spełnia warunki, a ma mniej niż 20 lat stażu, dostaje stawkę podstawową. Na rękę, według rządowego serwisu Zielona Linia, to ok. 1623,35 zł w pierwszych 90 dniach i 1274,82 zł później przy stawce podstawowej (kwoty po potrąceniu 9% składki zdrowotnej, bez zaliczki na podatek). Kwoty obowiązują do kolejnej waloryzacji – zgodnie z art. 228 następuje ona co roku 1 czerwca.
Jak długo wypłaca się zasiłek
Zgodnie z art. 225 ust. 1:
- 180 dni – zasada ogólna,
- 365 dni – m.in. dla osób niepełnosprawnych, posiadaczy Karty Dużej Rodziny, osób powyżej 50 lat z co najmniej 20-letnim stażem, samotnie wychowujących dziecko do 18 lat oraz rodziców dziecka do 18 lat, gdy drugi małżonek też jest bezrobotny i stracił już prawo do zasiłku.
Warunek: 365 dni pracy w ostatnich 18 miesiącach
Sam tryb rozwiązania umowy to nie wszystko. Zasiłek przysługuje tylko temu, kto w 18 miesiącach przed rejestracją łącznie przez co najmniej 365 dni m.in. (art. 218 ust. 1):
- był zatrudniony i zarabiał co najmniej minimalne wynagrodzenie, od którego płaci się składkę na Fundusz Pracy (urlopy bezpłatne powyżej 30 dni łącznie się nie liczą),
- pracował na zleceniu, umowie agencyjnej lub o dzieło, od których należały się składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, przy podstawie co najmniej płacy minimalnej w przeliczeniu na pełny miesiąc,
- prowadził działalność i płacił składki od podstawy co najmniej płacy minimalnej.
Do 365 dni wlicza się też m.in. urlop wychowawczy, okresy zasiłku chorobowego i macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia oraz okres, za który dostałeś odszkodowanie za niezgodne z prawem zwolnienie albo za skrócenie wypowiedzenia (art. 218 ust. 2). Ile wynosi płaca minimalna w poszczególnych latach, sprawdzisz w artykule płaca minimalna 2027 – ile netto (w 2026 r. to 4806 zł brutto, od 1.01.2027 r. – 4950 zł). Praca na część etatu z pensją poniżej płacy minimalnej może więc nie dać prawa do zasiłku.
Ile realnie tracisz przy porozumieniu stron
Przykład dla osoby z 6-letnim stażem, bez szczególnych uprawnień (180 dni zasiłku), stawki od 1.06.2026 r.:
| Tryb | Od kiedy zasiłek | Ile miesięcy zasiłku | Suma brutto (orientacyjnie) |
|---|---|---|---|
| wypowiedzenie przez pracodawcę | od rejestracji | ok. 6 miesięcy (3 × 1783,90 zł + 3 × 1400,90 zł) | ok. 9 554 zł |
| porozumienie stron „na prośbę pracownika” | po 90 dniach | ok. 3 miesiące (okres skrócony o 90 dni) | ok. 4 200–5 350 zł – zależnie od tego, którą stawkę urząd przyjmie dla wypłacanych miesięcy |
| własne wypowiedzenie | – | 0 | 0 zł |
To wyliczenie poglądowe – zasiłek za niepełne miesiące liczy się proporcjonalnie, a konkretną decyzję wydaje starosta (PUP). Przez 90 dni oczekiwania możesz natomiast mieć status bezrobotnego, a z nim ubezpieczenie zdrowotne i dostęp do ofert i szkoleń PUP.
Okres wypowiedzenia – co daje, a czego nie
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony i określony zależy od stażu u danego pracodawcy (art. 36 § 1 KP):
| Staż u pracodawcy | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| krócej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie |
| co najmniej 6 miesięcy | 1 miesiąc |
| co najmniej 3 lata | 3 miesiące |
Porozumienie stron pozwala zakończyć pracę w dowolnym, uzgodnionym dniu – i to jest jego główna zaleta. Jest jednak rozwiązanie pośrednie, które chroni zasiłek: pracodawca wypowiada umowę, a potem strony uzgadniają wcześniejszy termin rozwiązania. Art. 36 § 6 KP mówi wprost, że takie ustalenie nie zmienia trybu rozwiązania umowy – formalnie nadal jest to wypowiedzenie przez pracodawcę. Pilnuj tylko, by tak właśnie zapisano to w dokumentach i w świadectwie pracy.
Pozostałe zasady wypowiedzenia (przyczyna, ochrona przed zwolnieniem, odwołanie do sądu w 21 dni) opisujemy w artykule wypowiedzenie umowy o pracę – prawa pracownika.
Skrócony okres wypowiedzenia (art. 36¹ KP)
Przy upadłości, likwidacji lub innych przyczynach niedotyczących pracowników pracodawca może skrócić 3-miesięczne wypowiedzenie, najwyżej do 1 miesiąca, i zapłacić odszkodowanie za pozostałą część. Ten okres wlicza się do stażu, ale zasiłek przysługuje dopiero po jego upływie (art. 220 ust. 2 pkt 1) – w praktyce nie tracisz pieniędzy, bo dostajesz odszkodowanie w wysokości pensji.
Odprawa przy zwolnieniu z przyczyn pracodawcy
Odprawa z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1195) należy się, gdy:
- pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników,
- umowa kończy się wypowiedzeniem przez pracodawcę albo porozumieniem stron,
- przyczyny niedotyczące pracownika (np. likwidacja stanowiska) są wyłącznym powodem rozwiązania umowy (art. 10 ust. 1) – albo jest to zwolnienie grupowe (art. 1).
| Staż u danego pracodawcy | Odprawa (art. 8 ust. 1) |
|---|---|
| krócej niż 2 lata | 1-miesięczne wynagrodzenie |
| od 2 do 8 lat | 2-miesięczne wynagrodzenie |
| ponad 8 lat | 3-miesięczne wynagrodzenie |
Odprawę liczy się jak ekwiwalent za urlop (art. 8 ust. 3), a jej górna granica to 15-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy (art. 8 ust. 4): 72 090 zł przy rozwiązaniu umowy w 2026 r. (15 × 4806 zł) i 74 250 zł w 2027 r. (15 × 4950 zł).
Wniosek praktyczny: porozumienie stron nie odbiera odprawy, jeśli rzeczywistym i jedynym powodem jest sytuacja pracodawcy – a przy takim porozumieniu (zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy) nie tracisz też zasiłku od dnia rejestracji. Odprawa z ustawy z 2003 r. nie jest wymieniona wśród świadczeń, które odsuwają zasiłek (art. 220 ust. 1 pkt 2 dotyczy odpraw z innych, szczególnych przepisów).
Jak podpisać porozumienie, żeby nie stracić zasiłku
- Zapytaj, kto ma inicjatywę i dlaczego. Jeśli firma redukuje etaty, poproś, by w porozumieniu zapisano przyczynę: „z przyczyn niedotyczących pracownika – zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy” (albo likwidacja, upadłość).
- Sprawdź świadectwo pracy i zachowaj kopię porozumienia. Świadectwo wskazuje tryb i podstawę prawną rozwiązania (przy porozumieniu – art. 30 § 1 pkt 1 KP); przyczynę redukcji najlepiej udokumentuje treść samego porozumienia. Błąd w świadectwie prostujesz w 14 dni.
- Rozważ wypowiedzenie przez pracodawcę z wcześniejszym terminem (art. 36 § 6 KP), jeśli chcesz odejść szybko, a zależy Ci na zasiłku.
- Zmieniasz miejsce zamieszkania? Zapisz to w porozumieniu lub w wypowiedzeniu i miej dowód (np. meldunek, umowa najmu) – wtedy zasiłek przysługuje od rejestracji.
- Zarejestruj się w PUP szybko. Zasiłek przysługuje od dnia rejestracji, nie od dnia utraty pracy (art. 218 ust. 1).
- Nie podpisuj pod presją. Porozumienie wymaga zgody obu stron – możesz odmówić, a wtedy pracodawca musi wręczyć wypowiedzenie z uzasadnieniem.
FAQ
Złożyłem wypowiedzenie, bo znalazłem nową pracę, ale ona nie wypaliła. Dostanę zasiłek?
Co do zasady nie – art. 219 ust. 1 pkt 1 odbiera prawo do zasiłku po rozwiązaniu ostatniego stosunku pracy za wypowiedzeniem pracownika. Wyjątkiem jest zmiana miejsca zamieszkania. Jeśli jednak podjąłeś nową pracę i to ona się skończyła (np. wypowiedzeniem pracodawcy w okresie próbnym), liczy się tryb rozwiązania tej ostatniej umowy.
Pracodawca proponuje porozumienie, bo „tak lepiej wygląda w CV”. Czy to prawda?
Dla przyszłego pracodawcy świadectwo pokazuje tylko tryb rozwiązania, bez ocen. Dla Ciebie liczy się co innego: przy zwykłym porozumieniu tracisz 90 dni zasiłku, a jeśli przyczyną jest redukcja etatów – możesz też wymagać odprawy. Zapytaj o przyczynę i zapisz ją w dokumencie.
Czy na 90 dni oczekiwania mam ubezpieczenie zdrowotne?
Tak, jeśli zarejestrujesz się w PUP i uzyskasz status bezrobotnego – urząd zgłasza bezrobotnego (i członków rodziny) do ubezpieczenia zdrowotnego, a status nie zależy od tego, czy zasiłek już przysługuje. Szczegóły zgłoszenia ustal w swoim urzędzie.
Czy odszkodowanie za niezgodne z prawem zwolnienie wpływa na zasiłek?
Okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania umowy przez pracodawcę, wlicza się do 365 dni wymaganych do zasiłku (art. 218 ust. 2 pkt 5).
Podsumowanie
Od czerwca 2025 r. sposób zakończenia pracy ma dla zasiłku jeszcze większe znaczenie niż wcześniej. Wypowiedzenie przez pracodawcę i porozumienie z powodu redukcji, likwidacji lub upadłości – zasiłek od dnia rejestracji. Zwykłe porozumienie stron – zasiłek po 90 dniach i krótszy o 90 dni. Własne wypowiedzenie – bez zasiłku, chyba że zmieniasz miejsce zamieszkania. Od 1.06.2026 r. zasiłek wynosi 1783,90 zł, a potem 1400,90 zł brutto. Przed podpisaniem porozumienia sprawdź, co zostanie w nim wpisane jako przyczyna.
Źródła
- Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620 ze zm.), art. 218–220, 224, 225, 228 – isap.sejm.gov.pl, tekst: api.sejm.gov.pl; nowelizacje sprawdzone: Dz.U. 2025 poz. 1746, 1794; Dz.U. 2026 poz. 451, 507, 734, 1123
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2 marca 2026 r. w sprawie wysokości zasiłku dla bezrobotnych (M.P. 2026 poz. 268) – api.sejm.gov.pl
- Zielona Linia (gov.pl): wysokość zasiłku od czerwca 2026 r., porozumienie stron lub wypowiedzenie przez pracownika a prawo do zasiłku
- Kodeks pracy – tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 1245 (art. 30, 36, 36¹, 52, 55) – isap.sejm.gov.pl
- Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników – tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 1195 (art. 1, 8, 10) – isap.sejm.gov.pl
- Rozporządzenia RM w sprawie minimalnego wynagrodzenia: na 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242) i na 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213)
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 28.10.2026 r. – przy konkretnej sprawie skonsultuj się z powiatowym urzędem pracy, adwokatem lub radcą prawnym.